Σπουδές & απασχόληση στην Ελλάδα

[Στυλιανός Μυστακίδης]

ΑΠΟΦΟΙΤΟΙ ΑΕΙ - ΤΕΙ Το 61% θέλει να πάει στο Δημόσιο

Πρώτος στόχος η ΣΙΓΟΥΡΗ ΔΟΥΛΕΙΑ

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

Η σταθεροποίηση στην απασχόληση είναι το μείζον πρόβλημα για την πλειονότητα των αποφοίτων ΑΕΙ και ΤΕΙ. Ενας στους τρεις πτυχιούχους αναζητούν σταθερή εργασία, το 61% προτιμά την απασχόληση στο Δημόσιο και ένας στους τέσσερις έχει αλλάξει στα πέντε με εφτά χρόνια μετά την αποφοίτησή του από τέσσερις δουλειές και πάνω.

Το 82% των φοιτητών έχουν αποφοιτήσει έως τα 25 τους χρόνια, το 44% είχαν μετακινηθεί ως φοιτητές σε άλλη πόλη από αυτήν της κατοικίας των γονέων τους για να σπουδάσουν.

Αντίθετα απ' ό,τι πιστεύεται, μόνο 17% των πτυχιούχων πανεπιστημίων βρέθηκαν να ανήκουν στη «γενιά των 700 ευρώ και κάτω» 5-7 έτη μετά την αποφοίτηση.

Το 2005, 68% των αποφοίτων των ετών 1998-2000 απολάμβαναν καθαρές μηνιαίες αποδοχές ανώτερες των 900 ευρώ, 35% ανώτερες των 1.100 ευρώ και 15% ανώτερες των 1.300 ευρώ. Οι διαφοροποιήσεις μεταξύ αποφοίτων ως προς τις αποδοχές είναι κατά συνέπεια υψηλές. Οι γυναίκες έχουν πολύ χαμηλότερες αποδοχές κατά μέσο όρο.

Πέντε έως επτά έτη μετά την αποφοίτηση, ένα πολύ υψηλό ποσοστό πτυχιούχων (84%) απασχολούνται, ένα σχετικά μικρό ποσοστό είναι άνεργοι (6,4%) και ένα λίγο υψηλότερο (9,3%) δεν είναι οικονομικά ενεργοί.

Οι επιστημονικοί κλάδοι με την υψηλότερη επισφάλεια απασχόλησης είναι οι ξένες γλώσσες, η Ιστορία-Αρχαιολογία, η Ιατρική-Οδοντιατρική, η Φιλολογία-Φιλοσοφία, τα Μαθηματικά-Φυσική-Χημεία, η Φυσική Αγωγή-αθλητισμός. Αντίθετα, οι κλάδοι με τα χαμηλότερα ποσοστά επισφαλούς απασχόλησης είναι η Οικιακή Οικονομία, η Διαιτολογία, η Νοσηλευτική, η Νομική, η Κτηνιατρική, η Φαρμακευτική, οι επιστήμες διοίκησης, οι μηχανικοί υπολογιστών-συστημάτων πληροφορικής-επικοινωνιών.

Τα παραπάνω στοιχεία είναι μέρος της πανελλαδικής έρευνας της Οριζόντιας Δράσης των Γραφείων Διασύνδεσης, από την οποία προέκυψε ότι 60% των αποφοίτων των πανεπιστημίων των ετών 1998-2000 ήταν γυναίκες και το 40% άνδρες, που η μέση ηλικία τους τη στιγμή της έρευνας ήταν τα 30 έτη.

Το εκπαιδευτικό επίπεδο του πατέρα τους ήταν μεσαίο προς υψηλό, της μητέρας τους χαμηλό προς μεσαίο, ενώ το οικογενειακό εισόδημα του 69% των αποφοίτων ήταν μεταξύ 10-30 χιλιάδες ευρώ.

Τέλος, 65% των ερωτώμενων δήλωσαν ευχαριστημένοι από τις σπουδές τους, 25% ούτε ευχαριστημένοι ούτε δυσαρεστημένοι και 10% δυσαρεστημένοι.

Αγωνία

Πέντε χρόνια μετά την αποφοίτηση 35% αυτών που είναι μισθωτοί δεν έχουν σταθερή απασχόληση. Ενα χρόνο μετά το ίδιο ποσοστό μειώνεται στο 32%. Ομως ακόμα και επτά χρόνια μετά την αποφοίτηση, ένας στους τέσσερις εργαζόμενους απόφοιτους δεν έχει σταθερή δουλειά.

Στο σύνολο των αποφοίτων των ετών 1998-2000, που το 2005 ήσαν μισθωτοί ή συμβασιούχοι έργου απασχολούμενοι σε έναν εργοδότη, 36% ήταν επισφαλώς εργαζόμενοι.

Η έλλειψη θέσεων εργασίας στην ειδικότητά τους είναι ο λόγος ανεργίας που επικαλούνται 73% των άνεργων αποφοίτων, αν και ταυτόχρονα 39% δηλώνουν ότι η έλλειψη εργασιακής εμπειρίας, κατάρτισης και δεξιοτήτων αποτελεί μειονέκτημα στην πρόσληψη έναντι άλλων υποψηφίων.

Τέλος, 7% δηλώνουν ότι οι διακρίσεις φύλου κατά την πρόσληψη αποτελούν το λόγο της ανεργίας τους. Είναι αξιοσημείωτο ότι, παρά το σχετικά χαμηλό ποσοστό ανεργίας, 41% των άνεργων αποφοίτων είναι άνεργοι πάνω από ένα έτος.

Σύμφωνα με την ίδια ερευνα οι μη ενεργοί ομαδοποιούνται στις εξής κατηγορίες: 23% είναι γυναίκες που δεν συμμετέχουν στο εργατικό δυναμικό λόγω οικογενειακών υποχρεώσεων, 16% είναι άνδρες που κάνουν το στρατιωτικό τους, 42% άτομα που πραγματοποιούν μεταπτυχιακές σπουδές, 7% είναι άτομα που προετοιμάζουν ή αναμένουν αποτελέσματα διαγωνισμών πρόσληψης, 3% είναι γιατροί που αναμένουν την έναρξη ειδικότητας και 9% δηλώνουν άλλους λόγους μη συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό.

* Πέντε έως επτά έτη μετά την αποφοίτηση, μεταπτυχιακές σπουδές έχει πραγματοποιήσει ή πραγματοποιεί 40% των πτυχιούχων πανεπιστημίων, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας. Το εύρημα αυτό ενισχύει την άποψη ότι τα μεταπτυχιακά έχουν μετατραπεί σε τέταρτη βαθμίδα της εκπαίδευσης.

* Το 44% των αποφοίτων των ετών 1998-2000 που πραγματοποίησαν μεταπτυχιακές σπουδές το έκαναν γιατί τους ενδιέφερε η επιστημονική πρόοδος και το αντικείμενο σπουδών, ενώ 52% για να επιτύχουν καλύτερη επαγγελματική αποκατάσταση είτε βρίσκοντας εργασία στο αντικείμενο σπουδών (20%) είτε αποκτώντας πρόσβαση σε καλύτερη επαγγελματική σταδιοδρομία μέσω της απόκτησης εξειδικευμένης γνώσης.

* Είναι χαρακτηριστικό από αυτήν την άποψη ότι 61% των μεταπτυχιακών φοιτητών δούλευαν κατά τη διάρκεια των σπουδών τους, ενώ από αυτούς που δούλευαν 72% είχαν αντικείμενο εργασίας συναφές με αυτό των μεταπτυχιακών σπουδών.

3-4 δουλειές

Η αλλαγή δουλειάς δεν συνεπάγεται οπωσδήποτε πέρασμα από την ανεργία. Είναι χαρακτηριστικό ότι 5-7 έτη μετά την αποφοίτηση, 10% έχουν μόνο μία εμπειρία εργασίας, 60% έχουν αλλάξει δύο με τρεις δουλειές, ενώ 26% τέσσερις δουλειές και πάνω.

Ταυτόχρονα, στο ίδιο διάστημα 22% των αποφοίτων δεν έχουν βιώσει κανένα επεισόδιο ανεργίας, 45% μόνο ένα, ενώ 33% δύο ή περισσότερα.

Οι αλλαγές στις δουλειές φαίνεται να οδηγούν στη βελτίωση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της απασχόλησης, όπως πιστοποιείται από τα συγκριτικά αποτελέσματα της έρευνας για τα χαρακτηριστικά της πρώτης σημαντικής και της σημερινής απασχόλησης των αποφοίτων των ετών 1998-2000.

Το χρονικό διάστημα μεταξύ της αποφοίτησης και της πρώτης σημαντικής απασχόλησης είναι ενδεικτικό για της δυσκολίες που έχουν οι απόφοιτοι των πανεπιστημίων ως προς την πρόσβαση σε σημαντική απασχόληση, ό,τι και αν ο όρος «σημαντική» σημαίνει.

Στο 34% των αποφοίτων των ετών 1998-2000, η πρώτη τους σημαντική απασχόληση ξεκίνησε κατά τη διάρκεια των προπτυχιακών σπουδών τους ή μέχρι ένα μήνα μετά την αποφοίτηση.

Ενα άλλο 33% των αποφοίτων βρήκαν σημαντική δουλειά μέσα σε 1 μήνα μέχρι 1 χρόνο μετά την αποφοίτηση, ενώ το υπόλοιπο 33% πάνω από 1 χρόνο μετά την αποφοίτηση. Είναι φανερό ότι ο βαθμός δυσκολίας πρόσβασης στη σημαντική απασχόληση διαφοροποιείται σημαντικά ανάμεσα στους αποφοίτους και τους ισομοιράζει σε τρεις διακριτές κατηγορίες.

Δεδομένου ότι 84% των αποφοίτων πανεπιστημίων απασχολούνται 5-7 έτη μετά την αποφοίτηση, είναι ενδιάφερον να δει κανείς τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της απασχόλησής του.

Ετεροαπασχόληση

Ενα 28% των πτυχιούχων πανεπιστημίων ετεροαπασχολείται 5-7 έτη μετά την αποφοίτηση, δεδομένου ότι δηλώνει ότι το αντικείμενο εργασίας αντιστοιχεί καθόλου ή λίγο στο αντικείμενο σπουδών.

Οι επιστημονικοί κλάδοι με εκτεταμένη ετεροαπασχόληση είναι η Δασολογία και οι Επιστήμες Περιβάλλοντος, η Φυσική Αγωγή και ο αθλητισμός, οι επιστήμες διοίκησης, η οικονομική επιστήμη, η Κοινωνιολογία-Ανθρωπολογία-Κοινωνική Πολιτική, η Πολιτική Επιστήμη.

Αντίθετα, οι κλάδοι με περιορισμένη ετεροαπασχόληση είναι οι αρχιτέκτονες, οι πολιτικοί μηχανικοί, οι τοπογράφοι, οι απόφοιτοι Διαιτολογίας, Οικιακής Οικονομίας, Νομικής, Καλών Τεχνών, Ψυχολογίας, Νοσηλευτικής, Ιατρικής-Οδοντιατρικής.

* Το 61% των αποφοίτων, 72% των γυναικών έναντι 43% των ανδρών, δηλώνουν ότι επιθυμούν να εργάζονται στο Δημόσιο 5-7 έτη μετά την αποφοίτηση. Μόνο 12% των αποφοίτων δείχνουν προτίμηση στον ιδιωτικό τομέα, ενώ ένα σχετικά μεγάλο ποσοστό (27,5%) δηλώνουν προτίμηση να έχουν δική τους επιχείρηση.

* Ο πιο σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει θετικά την προτίμηση εργασίας στο 66% των αποφοίτων είναι η ασφάλεια που εξασφαλίζει η θέση απασχόλησης. Ακολουθούν κατά σειρά οι καλές αποδοχές, η συμβατότητα της εργασίας με τις οικογενειακές υποχρεώσεις, η δυνατότητα αυτονομίας στην εργασία και οι θετικές προοπτικές εξέλιξης.

* Οι γυναίκες απόφοτοι αξιολογούν συγκριτικά περισσότερο από τους άνδρες την ασφάλεια της απασχόλησης και τη συμβατότητα της εργασίας με τις οικογενειακές υποχρεώσεις, ενώ οι άντρες συγκριτικά περισσότερο από τις γυναίκες τις καλές αμοιβές, την αυτονομία στην εργασία και τις θετικές προοπτικές εξέλιξης.

Η πολύ χαμηλή προτίμηση για την εργασία στον ιδιωτικό τομέα δείχνει ότι οι συνθήκες απασχόλησης και οι όροι εργασίας δεν είναι καθόλου ελκτικοί για τους αποφοίτους των πανεπιστημίων.


ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 05/11/2007

[Στυλιανός Μυστακίδης]

Στην έρευνα «Doing Βusiness» της Διεθνούς Τράπεζας και με κριτήριο «πόσο εύκολη είναι η εύρεση εργασίας» η Ελλάδα σε σύνολο 177 χωρών κατατάσσεται στην 166η θέση

Ήταν οι εποχές που τα εμπόδια της πρόσβασης ήταν πολύ υψηλά για τα παιδιά των λαϊκών στρωμάτων.Η «εκπαιδευτική έκρηξη» από τη δεκαετία του 80 και ύστερα έδωσε την ψευδαίσθηση της κοινωνικής ανόδου με «διαβατήριο» το πτυχίο.

Όμως όσο χαμηλώνουν τα εμπόδια πρόσβασης και «ανοίγουν» διάπλατα οι πύλες της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, τόσο αποσυνδέεται το πτυχίο από τα εργασιακά δικαιώματα και το δικαίωμα κατάκτησης θέσης στην αγορά εργασίας.

«Μαύρη πρωτιά»
14% οι άνεργοι πτυχιούχοι στην Ε.Ε., 30% στην Ελλάδα


Παρά τις διακηρύξεις για τη σύγχρονη κοινωνία της γνώσης η αλήθεια είναι όσο οι νέοι μας επιδιώκουν να αποκτήσουν περισσότερα γνωστικά εφόδια, τόσο κινδυνεύουν να βρεθούν στον «Καιάδα» της ανεργίας.

Είναι δραματικό στην «ισχυρή» Ελλάδα, όπου ευημερούν οι αριθμοί, να είσαι νέος έως 29 ετών και μάλιστα πτυχιούχος και να ψάχνεις για δουλειά. Η Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, κατέχει μια μαύρη πρωτιά στην ανεργία των νέων κάτω των 25 ετών, όχι μόνο στην ευρωζώνη αλλά και στην Ευρώπη των 27! Συγκεκριμένα, το ποσοστό ανεργίας των νέων κατά το γ τρίμηνο του 2007 άγγιξε το 22,6%!

Τα «μαύρα στοιχεία» επιβεβαιώνονται και από τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής υπηρεσίας (ΕΣΥ) για το γ τρίμηνο του 2007. Σχεδόν ένας στους τέσσερις Έλληνες νέους ηλικίας κάτω των 24 ετών είναι άνεργος. Η ανεργία είναι μεγαλύτερη μεταξύ των νέων γυναικών και των πτυχιούχων.

Ένας στους τρεις νέους πτυχιούχους είναι άνεργος! Είναι χαρακτηριστικό ότι σε έκθεση για τη στρατηγική της Λισαβόνας που δημοσιεύτηκε στις 3-10-2007, επισημαίνεται ότι «ένας στους τρεις αποφοίτους ΑΕΙ στην Ελλάδα είναι άνεργος, ότι η ανεργία στους πτυχιούχους Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στη χώρα μας ανήλθε το 2006 σε 30%, ποσοστό υπερδιπλάσιο από τον μέσο όρο του 14% στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα όπου οι δείκτες της ανεργίας επιδεινώνονται όσο βελτιώνεται το επίπεδο της εκπαίδευσης».

Ο μεγάλος ένοχος


Από αυτά τα στοιχεία αποδεικνύεται ότι η διαρθρωτική - εκπαιδευτική ανεργία είναι ο μεγάλος ένοχος για σχεδόν το μισό του συνολικού ποσοστού του 8%-10% της ανεργίας στην Ελλάδα, καθώς και για το μεγάλο μέρος της εκτόξευσης της ανεργίας των νέων και ειδικότερα των πτυχιούχων.

Όσο κι αν οι ρίζες της ανεργίας εντοπίζονται στα διαρθρωτικά προβλήματα της οικονομίας, είναι αλήθεια ότι το εκπαιδευτικό μας σύστημα παρά τις αλλεπάλληλες μεταρρυθμίσεις συνεχίζει να παράγει ανέργους.

Τα παραπάνω αποτυπώνονται ακόμα και σε έκθεση της Διεθνούς Τράπεζας με τίτλο «Doing Business 2008». Σύμφωνα με αυτή, η χώρα μας κατατάσσεται στην 166η μεταξύ 177 χωρών με κριτήριο το πόσο εύκολη είναι η ανεύρεση εργασίας.

Για όλους αυτούς τους λόγους γονείς και υποψήφιοι αναγκάζονται κάθε χρόνο κατά τη συμπλήρωση του μηχανογραφικού να αναζητούν όχι τόσο τις πιο ενδιαφέρουσες σπουδές όσο τα πιο περιζήτητα πτυχία στους επαγγελματικούς χώρους... Έτσι το «Παιδεία» στο επόμενο τεύχος θα παρουσιάσει αφιέρωμα με τα πιο ισχυρά και τα πιο αδύναμα πτυχία στην αγορά εργασίας.

ΠΙΚΡΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ
Εκτός από την ανεργία υπάρχει και η ετεροαπασχόληση



Υπολογίζεται ότι από τους 81.800 άνεργους πτυχιούχους του 1993 έχουμε ξεπεράσει τους 145.000 το 2007. Το φαινόμενο, ωστόσο, της ανεργίας δεν αφορά μόνο την Ελλάδα και τις αλλαγές στην Εκπαίδευση.

Είναι γενικότερο και συνδέεται με τις δραματικές αλλαγές στους ρυθμούς και τους όρους απορρόφησης των πτυχιούχων που είναι απόρροια των αναδιαρθρώσεων που συντελούνται ευρύτερα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Εκτιμάται ότι κάθε χρόνο περισσότεροι από 35.000 νέοι και νέες αποφοιτούν από την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση (ΑΕΙ- ΤΕΙ) και επιδιώκουν την ένταξή τους σε μία αγορά εργασίας που κατατάσσει περίπου 12.000-14.000 στον στρατό της ανεργίας.

Ωστόσο, αν η ανεργία είναι η μία όψη του προβλήματος, η ετεροαπασχόληση, δηλαδή το να απασχολείται κάποιος σε εργασίες που δεν έχουν καμιά συνάφεια με τις σπουδές του, είναι η άλλη όψη που κυριαρχεί στις τάξεις των πτυχιούχων.

Η ένταση της ετεροαπασχόλησης, σε συνδυασμό με την έκταση της ανεργίας, ερμηνεύει τεκμηριωμένα την παρουσία δεκάδων χιλιάδων πτυχιούχων στους διαγωνισμούς του Δημοσίου ή των τραπεζών, στους οποίους οι προσλήψεις αφορούν θέση απλού υπαλλήλου που έχει πάρει απολυτήριο Λυκείου.

πηγη : ethnos.gr / ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ

[Στυλιανός Μυστακίδης]

Μάστιγα για τους αποφοίτους ΑΕΙ-ΤΕΙ ανεργία και ετεροαπασχόληση

Άλλωστε είναι αλήθεια ότι πάει ο καιρός που το πτυχίο αποτελούσε το φετίχ για την επαγγελματική αποκατάσταση και τροφοδοτούσε υψηλές προσδοκίες κοινωνικής ανόδου στους νέους από τις λαϊκές τάξεις και τα χαμηλά οικονομικά στρώματα.

Από τη δεκαετία του ‘90 η αγορά εργασίας υπαγορεύει σκληρούς όρους και κλείνει τις πόρτες δουλειάς σε χιλιάδες νέους πτυχιούχους.

Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, περίπου 1 στους 4 Έλληνες νέους είναι άνεργος, ενώ ο 1 στους 3 νέους πτυχιούχους βλέπει τα όνειρά του για επαγγελματική αποκατάσταση να συντρίβονται στη σκληρή πίστα της ανεργίας.

Ωστόσο, αν η ανεργία είναι η μία όψη του προβλήματος, η ετεροαπασχόληση, δηλαδή το να απασχολείται κάποιος σε εργασίες που είτε δεν έχουν καμιά συνάφεια με τις σπουδές του είτε έχουν πολύ μικρή, κυριαρχεί στις τάξεις των πτυχιούχων, καθώς περιλαμβάνει περίπου 4 στους 10. Θεωρείται όμως προτιμότερη αυτή η εκδοχή από την υποαπασχόληση, πολύ περισσότερο, μάλιστα, από την παντελή έλλειψη δουλειάς.

Και πράγματι αν ρίξει κανείς μια ματιά στα στοιχεία, θα διαπιστώσει ότι από τη δεκαετία του ‘90 μέχρι τη δεκαετία που διανύουμε έχουν σχεδόν διπλασιαστεί οι στρατιές των ανέργων πτυχιούχων. Από 81.800 άνεργους πτυχιούχους το 1993 φτάσαμε στους 147.300 το 2006.


Άκυρες κοινωνικές προσδοκίες

Τα στοιχεία της ΕΣΥΕ και της Eurostat, που διαμορφώνουν το γκρίζο τοπίο της ανεργίας, πιστοποιούν ότι εδώ και μία 15ετία η «περίοδος του μέλιτος» πτυχίου-αγοράς εργασίας τελείωσε, με αποτέλεσμα το Πανεπιστήμιο και γενικότερα η τριτοβάθμια εκπαίδευση να παρουσιάζεται στα μάτια των οικογενειών που «επένδυσαν» στις σπουδές των παιδιών τους ως αγνώμων οφειλέτης, ο οποίος δεν αποδίδει ούτε τους «τόκους» ούτε το «κεφάλαιο», αφού συνεχώς συρρικνώνεται η «ανταλλακτική» αξία στην αγορά εργασίας.

Για πρώτη φορά σε τέτοια κλίμακα η φοίτηση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αποσυνδέεται και τυπικά από το δικαίωμα κατάκτησης θέσης στην αγορά εργασίας. Μ’ αυτό τον τρόπο αναιρείται ολοκληρωτικά κάθε είδους θεσμική κατοχύρωση των επαγγελματικών δικαιωμάτων με τα πτυχία. Παράλληλα η πτώση της «ανταλλακτικής» αξίας των πτυχίων στη «σκληρή πίστα» της αγοράς εργασίας έχει ολέθριες συνέπειες για τα πλατιά λαϊκά και μικροαστικά στρώματα.

Αυτό σημαίνει ότι αναιρούνται ή μάλλον έχουν αναιρεθεί οι μέχρι πρόσφατα εγγυημένες δυνατότητες κοινωνικής κινητικότητας ανόδου μέσα από την κατάκτηση τίτλων σπουδών. Έτσι, ακυρώνεται ένα ολόκληρο φάσμα κοινωνικών προσδοκιών, συγκροτημένο εδώ και δεκαετίες, για την επαγγελματική αποκατάσταση και την κοινωνική άνοδο, ενώ την ίδια ώρα διευρύνονται οι δρόμοι της ανεργίας, της ετεροαπασχόλησης, της υποαπασχόλησης και της εργασιακής περιπλάνησης και εν τέλει της μισθολογικής υποβάθμισης.

Από διάφορες έρευνες υπολογίζεται ότι το ποσοστό των νέων εργαζομένων στη χώρα μας με μηνιαίο εισόδημα κάτω των 600 ευρώ ξεπερνά το 45% επί του συνόλου των μισθωτών νέων έως 30 ετών, με αποτέλεσμα η πλειονότητα να εξαρτάται άμεσα ή έμμεσα από την οικονομική στήριξη της οικογένειας.

Ειδικότητες στο «κόκκινο»

Όσο περισσότερο η τριτοβάθμια εκπαίδευση υποτάσσεται στους νόμους της αγοράς τόσο περισσότερο απαξιώνονται τα πτυχία, με αποτέλεσμα ολοένα και περισσότερο να απαιτείται εξειδικευμένο επιστημονικό δυναμικό με γνώσεις τεταρτοβάθμιας εκπαίδευσης (μεταπτυχιακά κ.ά.). Σ’ αυτή την κατεύθυνση υποβαθμίζονται ακόμα περισσότερο οι ανθρωπιστικές και κοινωνικές σπουδές.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότερες ειδικότητες με πολύ υψηλή ανεργία, ετεροαπασχόληση και υποαπασχόληση (πίνακας) συνδέονται με ανθρωπιστικές και κοινωνικές σπουδές: Θεολόγοι, νηπιαγωγοί, φιλόλογοι απόφοιτοι διαφόρων τμημάτων, κοινωνιολόγοι κ.ά. ακολουθούν ορισμένες άλλες ειδικότητες που συνδέονται με τις θετικές επιστήμες. Να σημειωθεί, επίσης, ότι διακηρυγμένος στρατηγικός στόχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η σταδιακή αύξηση των πτυχιούχων θετικών-τεχνολογικών επιστημών.

Όσοι διαβάζουν τον σχετικό πίνακα και διαπιστώνουν με ανακούφιση ότι είναι σχετικά λίγες οι ειδικότητες που αναγράφονται, θα πρέπει να έχουν υπόψη τους ότι αναφέρονται μόνο αυτές όπου εμφανίζεται πολύ υψηλή ανεργία, ετεροαπασχόληση και υποαπασχόληση. Ωστόσο, δεκάδες άλλες βρίσκονται στον αστερισμό της υψηλής ανεργίας, της ετεροαπασχόλησης και της υποαπασχόλησης.

Η ασφάλεια του Δημοσίου

Αξίζει, επίσης, να τονιστεί ότι 1 στους 4 πτυχιούχους στα 5-7 χρόνια μετά την αποφοίτησή του έχει αλλάξει από τέσσερις δουλειές και πάνω.

Αυτό το εντυπωσιακό στοιχείο προκύπτει από την έρευνα «Οριζόντια Δράση Υποστήριξης των Γραφείων Διασύνδεσης». Σύμφωνα με την ίδια έρευνα το 61% των αποφοίτων, δηλαδή περισσότεροι από 6 στους 10 (72% των γυναικών έναντι 43% των ανδρών) δηλώνουν ότι επιθυμούν να εργάζονται στο Δημόσιο.

Ο πιο σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει θετικά την προτίμηση εργασίας στο 66% των αποφοίτων είναι η ασφάλεια που εξασφαλίζει η θέση απασχόλησης.

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ
5 «συστήματα» για την άμυνα των υποψηφίων

Πέντε βασικά συμπεράσματα προκύπτουν από την παράθεση και επεξεργασία του... ευρωπαϊκού δελτίου ανεργίας πτυχιούχων. Συμπεράσματα που έχουν να κάνουν κυρίως με την ανάγκη άμυνας των νέων απέναντι στα φαινόμενα που γεννούν αυτό το τοπίο γκρίζας προοπτικής για μεγάλη γκάμα επιστημών και επαγγελμάτων.

1. Οι υποψήφιοι οφείλουν να έχουν υπόψη τους ότι κανένα τμήμα -με εξαίρεση τα στρατιωτικά, αστυνομικά- δεν μπορεί να εγγυηθεί πλέον με σιγουριά την πλήρη και άμεση απορρόφηση των πτυχιούχων του. Στους επίσημους και ανεπίσημους καταλόγους ανεργίας και ετεροαπασχόλησης συμμετέχουν με μικρότερα ή μεγαλύτερα ποσοστά όλες ανεξαιρέτως οι ειδικότητες .

2. Η επιλογή σπουδών με στενά κριτήρια οικονομίστικα και με βάση τις προοπτικές αποκατάστασης όχι μόνο δεν βοηθά στην ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας, αλλά είναι και επισφαλής, αφού η αγορά εργασίας συνεχώς αλλάζει. Από την εισαγωγή μέχρι τη δυνατότητα ένταξης στην αγορά εργασίας θα έχουν περάσει επτά έως δέκα χρόνια (για τους άντρες).

3. Επειδή η Τριτοβάθμια Εκπαίδευση δεν αποτελεί πλέον την οροφή των σπουδών, καθώς έχει ήδη δημιουργηθεί μια παραπάνω βαθμίδα (τεταρτοβάθμια) μεταπτυχιακών σπουδών και εξειδίκευσης, ας επιλέγουν οι υποψήφιοι τμήματα με γερή και πλατιά γνωστική βάση, έτσι ώστε με το τέλος των προπτυχιακών να μπορούν να συνεχίσουν με μεταπτυχιακά. Για παράδειγμα, ένας υποψήφιος που θέλει να σπουδάσει νέες τεχνολογίες, μπορεί να το πετύχει με την εισαγωγή του σε κάποιο χαμηλόβαθμο τμήμα Μαθηματικών και στη συνέχεια να κάνει μεταπτυχιακό σε Η/Υ.

4. Η συνέχιση των σπουδών αποτελεί σημαντικό βήμα για την επαγγελματική σταδιοδρομία. Γιατί μπορεί να είναι μια πραγματικότητα τα υψηλά ποσοστά ανεργίας πτυχιούχων, ωστόσο, όσο περισσότερα εφόδια και τίτλους σπουδών έχει κάποιος τόσο περισσότερο αυξάνει τις ελπίδες για καλύτερη επαγγελματική αποκατάσταση, παρόλο που η κοινωνική προέλευση και οι δημόσιες σχέσεις παίζουν καταλυτικό ρόλο. Εξάλλου δίνουν τη δυνατότητα για πολύ καλύτερες αμοιβές.

5. Η επιλογή σπουδών και επαγγέλματος δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατη και να υποτάσσεται σε μια οικονομίστικη και αγοραία αντίληψη, αλλά να καθορίζεται από ποικίλα κριτήρια, έτσι ώστε να εκφράζει και να διαμορφώνει θετικά την προσωπικότητα κάθε ατόμου.

Εξάλλου η προσωπικότητα «μετράει» μερικές φορές περισσότερο από το «χαρτί» στην προσπάθεια εξεύρεσης εργασίας. Χώρια που βοηθάει έναν νέο να βλέπει πιο γρήγορα και πιο καθαρά τι γίνεται στην κοινωνία και στην αγορά, ώστε να παίρνει πιο σωστές αποφάσεις για τις επιλογές του και για τη στάση του απέναντι στα όποια προβλήματα.

ethnos.gr / ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ